Astronomia

14 artykułów
Kosmiczny wiatr, który łamie granice. Kwazar J2318 zbliża się do 0,3 prędkości światła
Astronomia
13 godz. temu

Kosmiczny wiatr, który łamie granice. Kwazar J2318 zbliża się do 0,3 prędkości światła

5 min czytania
Sztuczne zaćmienia Słońca wracają: Proba-3 ponownie w akcji po przełomowej naprawie
Astronomia
wczoraj

Sztuczne zaćmienia Słońca wracają: Proba-3 ponownie w akcji po przełomowej naprawie

Po miesiącach niepewności i intensywnej walki o odzyskanie kontroli, europejska misja Proba-3 wraca do działania i znów tworzy sztuczne zaćmienia Słońca w kosmosie. Dwa precyzyjnie latające satelity ponownie ustawiają się w formacji, by odsłonić koronę naszej gwiazdy i dostarczyć danych, które mogą zmienić nasze rozumienie wiatru słonecznego i pogody kosmicznej.

4 min czytania
Galaktyka Sombrero pokazana jak nigdy wcześniej. DECam ujawniła pyłowy kapelusz Wszechświata w niezwykłych szczegółach
Astronomia
2 dni temu

Galaktyka Sombrero pokazana jak nigdy wcześniej. DECam ujawniła pyłowy kapelusz Wszechświata w niezwykłych szczegółach

Galaktyka Sombrero należy do najbardziej rozpoznawalnych obiektów głębokiego nieba. Dzięki nowym obserwacjom wykonanym przez kamerę DECam astronomowie pokazali ją w skali i szczegółowości, jakiej wcześniej nie udało się uchwycić. Zdjęcie ujawnia nie tylko charakterystyczny pyłowy dysk przypominający meksykański kapelusz, ale także ogromne halo gwiazd oraz ślady burzliwej historii tej niezwykłej galaktyki.

6 min czytania
Astronomowie obserwowali ten sam dysk przez 10 lat. Nowe dowody wskazują na narodziny planety w HD 135344B
Astronomia
2 dni temu

Astronomowie obserwowali ten sam dysk przez 10 lat. Nowe dowody wskazują na narodziny planety w HD 135344B

Przez dziesięć lat astronomowie obserwowali układ HD 135344B za pomocą teleskopów VLT, JWST oraz obserwatorium ALMA. Najnowsza analiza pokazuje, że spiralne ramiona w dysku protoplanetarnym poruszają się zgodnie z przewidywaniami dla planety ukrytej wśród gazu i pyłu. Co więcej, badacze podważyli wcześniejsze doniesienia o bezpośrednim wykryciu protoplanety, wskazując na błąd w przetwarzaniu danych.

6 min czytania
James Webb rozwiązuje jedną z największych zagadek wczesnego Wszechświata. Tajemnicze „czerwone kropki” mogą być ukrytymi czarnymi dziurami
Astronomia
4 dni temu

James Webb rozwiązuje jedną z największych zagadek wczesnego Wszechświata. Tajemnicze „czerwone kropki” mogą być ukrytymi czarnymi dziurami

Teleskop Jamesa Webba od kilku lat rejestruje niewyjaśnione, intensywnie czerwone obiekty znajdujące się w bardzo odległym Wszechświecie. Obiekty te, nazwane „Little Red Dots”, pojawiają się w epoce, gdy Wszechświat miał zaledwie kilkaset milionów lat. Najnowsze analizy sugerują, że nie są to młode galaktyki, jak wcześniej zakładano, lecz aktywne supermasywne czarne dziury ukryte w gęstych obłokach gazu.

4 min czytania
Po 50 latach poszukiwań astronomowie w końcu odnaleźli „wiatr” naszej supermasywnej czarnej dziury
Astronomia
4 dni temu

Po 50 latach poszukiwań astronomowie w końcu odnaleźli „wiatr” naszej supermasywnej czarnej dziury

Przez ponad pół wieku naukowcy byli przekonani, że supermasywna czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej musi emitować wiatr podobny do tych obserwowanych w innych galaktykach. Problem polegał na tym, że nikt nie potrafił go znaleźć. Teraz astronomowie ogłosili przełom, który kończy jedną z najdłuższych naukowych zagadek związanych z naszą galaktyką.

3 min czytania
Webb wykrył metan na międzygwiezdnej komecie 3I/ATLAS, pierwszy taki sygnał w historii
Astronomia
tydzień temu

Webb wykrył metan na międzygwiezdnej komecie 3I/ATLAS, pierwszy taki sygnał w historii

James Webb Space Telescope po raz pierwszy zarejestrował chemiczny „odcisk palca” obiektu spoza Układu Słonecznego w średniej podczerwieni. Kometa 3I/ATLAS, trzecia znana kometa międzygwiezdna, ujawnia metan ukryty w głębszych warstwach lodu oraz skład chemiczny różniący się od typowych komet obserwowanych w naszym systemie planetarnym.

10 min czytania
APOD 4 czerwca: mgławica Tc 1, buckyballs i znak zapytania z Jamesa Webba
Astronomia
tydzień temu

APOD 4 czerwca: mgławica Tc 1, buckyballs i znak zapytania z Jamesa Webba

Obraz dnia NASA z 4 czerwca 2026 pokazuje mgławicę planetarną Tc 1 w konstelacji Ara, ponad 10 000 lat świetlnych od Ziemi: pierwsze w kosmosie buckyballs (C60) i nowa struktura przypominająca odwrócony znak zapytania w centrum obłoku gazu wokół umierającej gwiazdy.

10 min czytania
Nowe odkrycie Teleskopu Webba: „Kosmiczna meduza" w gromadzie galaktyk
Astronomia
tydzień temu

Nowe odkrycie Teleskopu Webba: „Kosmiczna meduza" w gromadzie galaktyk

JWST zarejestrował galaktykę spiralną, z której wiatr międzygromadowy wyrywa długie warkocze gazu, tworząc strukturę przypominającą meduzę.

3 min czytania
Astronomowie zmierzyli rotację czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej
Astronomia
tydzień temu

Astronomowie zmierzyli rotację czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej

Obserwacje Sagittarius A* z sieci Event Horizon Telescope wskazują, że supermasywna czarna dziura obraca się z prędkością bliską teoretycznemu maksimum.

3 min czytania
Czy Webb się pomylił? Nowe badanie sugeruje, że pierwsze supermasywne czarne dziury nie były aż tak „niemożliwe”
Astronomia
tydzień temu

Czy Webb się pomylił? Nowe badanie sugeruje, że pierwsze supermasywne czarne dziury nie były aż tak „niemożliwe”

Jednym z największych kosmicznych zaskoczeń ery teleskopu Jamesa Webba były supermasywne czarne dziury odkryte w młodym Wszechświecie. Według wcześniejszych analiz wydawały się one zbyt masywne, by mogły powstać tak szybko po Wielkim Wybuchu. Nowe badanie obejmujące około 2000 galaktyk sugeruje jednak, że astronomowie mogli patrzeć głównie na najbardziej ekstremalne przypadki.

6 min czytania
Obserwatorium Vera C. Rubin rozpoczęło naukę, pierwsze zdjęcie całego nieba
Astronomia
tydzień temu

Obserwatorium Vera C. Rubin rozpoczęło naukę, pierwsze zdjęcie całego nieba

Teleskop w Chile będzie skanował połowę nieba co kilka dni, szukając supernowych, asteroid i ciemnej materii.

3 min czytania
JWST uchwycił dysk protoplanetarny z „mostami” pyłu wokół młodej gwiazdy
Astronomia
tydzień temu

JWST uchwycił dysk protoplanetarny z „mostami” pyłu wokół młodej gwiazdy

Obrazy w podczerwieni ukazują pierścienie i szczeliny, w których mogą formować się planety skaliste.

3 min czytania
Odkryto egzoplanetę z parą wodną w atmosferze, 124 lata świetlne od Ziemi
Astronomia
tydzień temu

Odkryto egzoplanetę z parą wodną w atmosferze, 124 lata świetlne od Ziemi

K2-18 b znajduje się w ekosferze swojej gwiazdy. Analiza widmowa ujawniła obecność pary wodnej i metanu, potencjalnych biosygnatur.

3 min czytania