Astronomia

Kosmiczny wiatr, który łamie granice. Kwazar J2318 zbliża się do 0,3 prędkości światła

Sztuczne zaćmienia Słońca wracają: Proba-3 ponownie w akcji po przełomowej naprawie
Po miesiącach niepewności i intensywnej walki o odzyskanie kontroli, europejska misja Proba-3 wraca do działania i znów tworzy sztuczne zaćmienia Słońca w kosmosie. Dwa precyzyjnie latające satelity ponownie ustawiają się w formacji, by odsłonić koronę naszej gwiazdy i dostarczyć danych, które mogą zmienić nasze rozumienie wiatru słonecznego i pogody kosmicznej.

Galaktyka Sombrero pokazana jak nigdy wcześniej. DECam ujawniła pyłowy kapelusz Wszechświata w niezwykłych szczegółach
Galaktyka Sombrero należy do najbardziej rozpoznawalnych obiektów głębokiego nieba. Dzięki nowym obserwacjom wykonanym przez kamerę DECam astronomowie pokazali ją w skali i szczegółowości, jakiej wcześniej nie udało się uchwycić. Zdjęcie ujawnia nie tylko charakterystyczny pyłowy dysk przypominający meksykański kapelusz, ale także ogromne halo gwiazd oraz ślady burzliwej historii tej niezwykłej galaktyki.
Astronomowie obserwowali ten sam dysk przez 10 lat. Nowe dowody wskazują na narodziny planety w HD 135344B
Przez dziesięć lat astronomowie obserwowali układ HD 135344B za pomocą teleskopów VLT, JWST oraz obserwatorium ALMA. Najnowsza analiza pokazuje, że spiralne ramiona w dysku protoplanetarnym poruszają się zgodnie z przewidywaniami dla planety ukrytej wśród gazu i pyłu. Co więcej, badacze podważyli wcześniejsze doniesienia o bezpośrednim wykryciu protoplanety, wskazując na błąd w przetwarzaniu danych.

James Webb rozwiązuje jedną z największych zagadek wczesnego Wszechświata. Tajemnicze „czerwone kropki” mogą być ukrytymi czarnymi dziurami
Teleskop Jamesa Webba od kilku lat rejestruje niewyjaśnione, intensywnie czerwone obiekty znajdujące się w bardzo odległym Wszechświecie. Obiekty te, nazwane „Little Red Dots”, pojawiają się w epoce, gdy Wszechświat miał zaledwie kilkaset milionów lat. Najnowsze analizy sugerują, że nie są to młode galaktyki, jak wcześniej zakładano, lecz aktywne supermasywne czarne dziury ukryte w gęstych obłokach gazu.

Po 50 latach poszukiwań astronomowie w końcu odnaleźli „wiatr” naszej supermasywnej czarnej dziury
Przez ponad pół wieku naukowcy byli przekonani, że supermasywna czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej musi emitować wiatr podobny do tych obserwowanych w innych galaktykach. Problem polegał na tym, że nikt nie potrafił go znaleźć. Teraz astronomowie ogłosili przełom, który kończy jedną z najdłuższych naukowych zagadek związanych z naszą galaktyką.

Webb wykrył metan na międzygwiezdnej komecie 3I/ATLAS, pierwszy taki sygnał w historii
James Webb Space Telescope po raz pierwszy zarejestrował chemiczny „odcisk palca” obiektu spoza Układu Słonecznego w średniej podczerwieni. Kometa 3I/ATLAS, trzecia znana kometa międzygwiezdna, ujawnia metan ukryty w głębszych warstwach lodu oraz skład chemiczny różniący się od typowych komet obserwowanych w naszym systemie planetarnym.

APOD 4 czerwca: mgławica Tc 1, buckyballs i znak zapytania z Jamesa Webba
Obraz dnia NASA z 4 czerwca 2026 pokazuje mgławicę planetarną Tc 1 w konstelacji Ara, ponad 10 000 lat świetlnych od Ziemi: pierwsze w kosmosie buckyballs (C60) i nowa struktura przypominająca odwrócony znak zapytania w centrum obłoku gazu wokół umierającej gwiazdy.
Nowe odkrycie Teleskopu Webba: „Kosmiczna meduza" w gromadzie galaktyk
JWST zarejestrował galaktykę spiralną, z której wiatr międzygromadowy wyrywa długie warkocze gazu, tworząc strukturę przypominającą meduzę.
Astronomowie zmierzyli rotację czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej
Obserwacje Sagittarius A* z sieci Event Horizon Telescope wskazują, że supermasywna czarna dziura obraca się z prędkością bliską teoretycznemu maksimum.

Czy Webb się pomylił? Nowe badanie sugeruje, że pierwsze supermasywne czarne dziury nie były aż tak „niemożliwe”
Jednym z największych kosmicznych zaskoczeń ery teleskopu Jamesa Webba były supermasywne czarne dziury odkryte w młodym Wszechświecie. Według wcześniejszych analiz wydawały się one zbyt masywne, by mogły powstać tak szybko po Wielkim Wybuchu. Nowe badanie obejmujące około 2000 galaktyk sugeruje jednak, że astronomowie mogli patrzeć głównie na najbardziej ekstremalne przypadki.
Obserwatorium Vera C. Rubin rozpoczęło naukę, pierwsze zdjęcie całego nieba
Teleskop w Chile będzie skanował połowę nieba co kilka dni, szukając supernowych, asteroid i ciemnej materii.
JWST uchwycił dysk protoplanetarny z „mostami” pyłu wokół młodej gwiazdy
Obrazy w podczerwieni ukazują pierścienie i szczeliny, w których mogą formować się planety skaliste.
Odkryto egzoplanetę z parą wodną w atmosferze, 124 lata świetlne od Ziemi
K2-18 b znajduje się w ekosferze swojej gwiazdy. Analiza widmowa ujawniła obecność pary wodnej i metanu, potencjalnych biosygnatur.