Egzoplanety
Planety poza Układem Słonecznym: odkrycia, poszukiwanie życia i atmosfery egzoplanet
Egzoplanety to planety krążące wokół gwiazd innych niż Słońce. Pierwszą pewną detekcję egzoplanety ogłoszono w 1992 roku: planeta okrążała pulsara. Odkrycie egzoplanety wokół gwiazdy podobnej do Słońca nastąpiło w 1995 roku. Od tamtej pory teleskopy kosmiczne Kepler i TESS potwierdziły istnienie ponad pięciu tysięcy egzoplanet, a rzeczywista liczba planet w Drodze Mlecznej szacowana jest na setki miliardów.
Współczesne badania egzoplanet koncentrują się na analizie ich atmosfer metodą spektroskopii tranzytowej. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba po raz pierwszy wykrył w atmosferach odległych planet konkretne związki chemiczne: dwutlenek węgla, metan i parę wodną. Kluczowym celem jest identyfikacja biosygnatur, związków chemicznych, których obecność mogłaby wskazywać na biologiczne procesy życiowe.
Strefy zamieszkiwalne, obszary wokół gwiazdy, w których temperatura pozwala na istnienie ciekłej wody, skupiają szczególną uwagę astronomów. Planety skalne w strefach zamieszkiwalnych pobliskich gwiazd, takich jak TRAPPIST-1 czy Proxima Centauri, są priorytetowymi celami obserwacji. Misje Europejskiej Agencji Kosmicznej: CHEOPS i planowany PLATO, uzupełniają globalny program poszukiwań egzoplanet.
Astronomowie odkryli dwa niezwykłe światy. Jeden z nich może właśnie zmieniać się w gorącego Jowisza
Międzynarodowy zespół astronomów potwierdził istnienie dwóch nowych egzoplanet należących do rzadkiej grupy tzw. ciepłych Jowiszów. Jedna z nich porusza się po wyjątkowo wydłużonej orbicie i może znajdować się w trakcie procesu, który ostatecznie zamieni ją w gorącego Jowisza. Odkrycie dostarcza nowych wskazówek dotyczących migracji planet w młodych układach planetarnych.
Słone chmury na Różowej Planecie. JWST rozwiązał zagadkę sprzed 13 lat
Przez 13 lat wymykała się badaczom. Obiekt o masie 25 Jowiszów, skąpany w różowym blasku, w końcu zdradził swoje sekrety. Dzięki Teleskopowi Jamesa Webba okazało się, że w jego atmosferze unoszą się chmury z soli, a sama planeta jest znacznie starsza, niż przypuszczano. To przełomowe odkrycie zmienia rozumienie zimnych światów poza Układem Słonecznym.
Miliony planet mogą rodzić się przy supermasywnych czarnych dziurach. Zaskakująca hipoteza astronomów
Naukowcy analizujący procesy zachodzące w aktywnych jądrach galaktyk odkryli, że w ekstremalnym otoczeniu supermasywnych czarnych dziur mogą powstawać ogromne liczby planet. Nowy model komputerowy sugeruje, że w dyskach gazowo-pyłowych otaczających te obiekty mogą formować się nawet miliony planet o masie podobnej do Jowisza. To zmienia sposób, w jaki patrzymy na miejsca narodzin planet we Wszechświecie.
Po raz pierwszy wykryto pola magnetyczne na egzoplanetach. To przełom, który może zmienić poszukiwania życia we Wszechświecie
Po raz pierwszy w historii naukowcy uzyskali bezpośrednie dowody na istnienie pól magnetycznych wokół planet krążących poza Układem Słonecznym. Odkrycia dokonano podczas badań atmosfer siedmiu tzw. gorących Jowiszów. Wyniki mogą pomóc odpowiedzieć na jedno z najważniejszych pytań współczesnej astronomii: które planety mają szansę utrzymać atmosferę i stworzyć warunki sprzyjające życiu?
Roman Space Telescope coraz bliżej startu. NASA szykuje jedną z najważniejszych misji dekady
NASA przygotowuje się do jednego z najważniejszych startów astronomicznych nadchodzących lat. Nancy Grace Roman Space Telescope, czyli nowa kosmiczna obserwatorium zaprojektowana jako „szerokokątny następca Hubble’a”, ma wystartować najwcześniej 30 sierpnia 2026 roku. Misja ma umożliwić obserwację miliardów galaktyk, setek milionów gwiazd oraz odkrycie tysięcy nowych egzoplanet.