NASA od lat rozwija nową generację kosmicznych teleskopów, które mają uzupełniać możliwości Hubble’a i Jamesa Webba. O ile Webb skupia się na bardzo szczegółowych, głębokich obserwacjach w wąskich fragmentach nieba, o tyle Roman Space Telescope został zaprojektowany jako instrument do szerokich przeglądów całego Wszechświata.
To właśnie ta różnica czyni go jedną z najbardziej ambitnych misji astronomicznych nadchodzącej dekady.
W dziale Misje warto też zajrzeć do materiału Artemis 3: powrót ludzi na Księżyc. Co wiemy o misji NASA i kto może polecieć w składzie załogi Artemis 3 to kluczowy etap programu NASA powrotu na Księżyc. Misja….
Nowa skala obserwacji Wszechświata
Roman Space Telescope został wyposażony w 2,4-metrowe zwierciadło główne, czyli dokładnie tej samej klasy co Hubble, jednak jego największą przewagą jest instrument Wide Field Instrument. Jego pole widzenia ma być nawet 100 razy większe niż w przypadku Hubble’a, co pozwoli skanować ogromne obszary nieba w bardzo krótkim czasie.
W praktyce oznacza to, że pojedyncze obserwacje Romana będą obejmowały fragmenty kosmosu, które wcześniej wymagałyby setek osobnych zdjęć. Dzięki temu teleskop będzie mógł prowadzić ogromne przeglądy statystyczne Wszechświata.
Główne cele misji: ciemna energia i egzoplanety
Jednym z najważniejszych zadań teleskopu będzie badanie ciemnej energii, czyli tajemniczej siły odpowiedzialnej za przyspieszanie ekspansji Wszechświata.
Roman ma analizować odległe supernowe, gromady galaktyk oraz zjawisko soczewkowania grawitacyjnego, aby precyzyjniej określić, jak zmieniała się struktura kosmosu na przestrzeni miliardów lat.
Drugim kluczowym obszarem są egzoplanety. Teleskop będzie wykorzystywał metodę mikrosoczewkowania grawitacyjnego, co pozwoli wykrywać planety nawet w bardzo odległych systemach gwiezdnych, w tym obiekty o masie podobnej do Ziemi.
Szacunki NASA sugerują, że Roman może odkryć nawet ponad 100 tysięcy nowych światów poza Układem Słonecznym.
Instrument, który zmienia zasady gry
Z tego samego działu (Misje) polecamy lekturę Rada ESA w czerwcu 2026: Gateway wstrzymane, budżet NASA wisi, Europa szuka planu B Europejska Agencja Kosmiczna spotyka się 11, 12 czerwca 2026 w Paryżu,….
Oprócz głównej kamery szerokokątnej, Roman posiada również instrument koronograficzny. To technologia demonstracyjna, której zadaniem jest blokowanie światła gwiazdy, aby możliwe było bezpośrednie obserwowanie orbitujących wokół niej planet.
To jeden z kluczowych kroków w kierunku przyszłych misji, które mają umożliwić analizę atmosfer potencjalnie podobnych do Ziemi światów.
Choć koronograf w Romanie nie jest jeszcze pełnym systemem obserwacji egzoplanet, stanowi ważny test technologii przyszłości.
Orbita L2 i współpraca z Jamesem Webbem
Po starcie teleskop trafi do punktu L2 układu Słońce–Ziemia, około 1,5 miliona kilometrów od naszej planety. To to samo stabilne środowisko orbitalne, w którym działa teleskop Jamesa Webba.
Dzięki temu Roman będzie mógł prowadzić stabilne obserwacje bez zakłóceń atmosfery ziemskiej i jednocześnie współpracować z Webbem.
Podczas gdy Webb bada bardzo szczegółowo wybrane obiekty, Roman będzie tworzył szeroką mapę kosmosu, wskazując miejsca do dalszych badań.
Technologia, która powstała z nadwyżek
Ciekawostką jest historia samej konstrukcji teleskopu. Część elementów optycznych pochodzi z komponentów pierwotnie budowanych dla innych programów, w tym także sprzętu wykorzystywanego wcześniej w projektach wywiadowczych USA.
Jeśli ten wątek Cię wciąga, sprawdź też NASA zamyka MAVEN po ponad dekadzie: Mars stracił kluczowy „laboratorium atmosfery” Misja MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) badała od 2014….
Dzięki temu NASA mogła zbudować teleskop o bardzo dużej średnicy przy relatywnie niższych kosztach i krótszym czasie realizacji.
Kiedy start?
Obecnie misja znajduje się w końcowej fazie przygotowań i testów. Najnowsze informacje wskazują, że start może nastąpić 30 sierpnia 2026 roku, choć oficjalne okno startowe obejmuje również późniejsze daty, aż do 2027 roku w przypadku opóźnień.
Po starcie teleskop potrzebuje około trzech miesięcy, aby dotrzeć do punktu L2 i rozpocząć pierwsze obserwacje naukowe.
Dlaczego ta misja jest ważna
Roman Space Telescope nie będzie pojedynczym „przełomowym zdjęciem” jak Hubble. Jego siła polega na skali.
To maszyna do mapowania Wszechświata — nie wąskich wycinków, ale ogromnych struktur kosmicznych.
Dzięki temu astronomowie będą mogli odpowiedzieć na pytania o to, jak powstają galaktyki, jak rozkłada się ciemna materia i jak naprawdę działa ekspansja kosmosu.
W archiwum WSS znajdziesz powiązany tekst Muon Space prezentuje platformę satelitarną klasy Starship dla orbitalnych centrów danych Muon Space ogłosiło 3 czerwca platformę satelitarną klasy Starship,….
