Program Artemis
Powrót człowieka na Księżyc: rakieta SLS, kapsuła Orion i stacja Gateway
Program Artemis to flagowy program NASA, którego celem jest powrót człowieka na Księżyc po ponad pięćdziesięcioletniej przerwie od ostatniego lądowania w 1972 roku. Nazwa nawiązuje do greckiej bogini Księżyca i siostry Apollina. Artemis I, bezzałogowa misja testowa w 2022 roku, z powodzeniem wyniosła kapsułę Orion na orbitę lunarną i potwierdziła gotowość Systemu Startowego Kosmosu, rakiety SLS.
Artemis II ma zabrać załogę czterech astronautów na lot wokółksiężycowy bez lądowania, powtarzając trasę misji Apollo 8. Artemis III to misja lądowania: astronauci, w tym pierwsza kobieta i pierwsza osoba spoza USA, mają stanąć na powierzchni bieguna południowego Księżyca. Lądownik lunarny dla Artemis III dostarcza SpaceX w ramach programu Human Landing System, wykorzystując pojazd Starship w wersji lunarnej.
Orbitalny element programu to Gateway: stacja kosmiczna na eliptycznej orbicie księżycowej, budowana we współpracy NASA, ESA, JAXA i CSA. Gateway ma pełnić rolę bazy operacyjnej dla misji lunarnych i punktu przesiadkowego dla przyszłych wypraw marsjańskich. Program Artemis wciela w życie nową filozofię eksploracji: trwałej obecności człowieka w pobliżu Księżyca, nie jednorazowych wizyt.
NASA ogłosiła załogę Artemis III. Historyczna misja poleci w 2027 roku
NASA przedstawiła czteroosobową załogę misji Artemis III. Dowódcą został Randy Bresnik, a w skład zespołu weszli także Luca Parmitano, Andre Douglas i Frank Rubio. Lot zaplanowany na 2027 rok będzie jednym z najważniejszych testów programu Artemis przed powrotem astronautów na powierzchnię Księżyca.
Artemis 3: powrót ludzi na Księżyc. Co wiemy o misji NASA i kto może polecieć w składzie załogi
Artemis 3 to kluczowy etap programu NASA powrotu na Księżyc. Misja przetestuje dokowanie, nowe systemy EVA oraz lądowniki księżycowe SpaceX i Blue Origin. Choć oficjalna załoga nie została jeszcze ujawniona, analiza doświadczenia astronautów pozwala wskazać najbardziej prawdopodobnych kandydatów.
Rada ESA w czerwcu 2026: Gateway wstrzymane, budżet NASA wisi, Europa szuka planu B
Europejska Agencja Kosmiczna spotyka się 11, 12 czerwca 2026 w Paryżu, by odpowiedzieć na wstrzymanie Lunar Gateway i analizować skutki amerykańskiego projektu budżetu, który dotyka Orion, EnVision, LISA i wspólnych satelitów Earth observation. To pierwsza instytucjonalna reakcja na ekspozycję kontraktów wartych miliardy euro.
Artemis II zakończone sukcesem: europejski moduł serwisowy dowiódł się na Księżyc, co dalej po decyzji o Gateway?
Pierwszy załogowy lot poza orbitę Ziemi od Apollo 17 zakończył się 10 kwietnia 2026 wodowaniem Orion u wybrzeży San Diego. Napęd, prąd i życie załogi zapewniał zbudowany w Europie moduł serwisowy, techniczny sukces, który staje się argumentem w negocjacjach o przyszłości programu Artemis po marcowej decyzji NASA o wstrzymaniu Gateway.