Mars
Czerwona Planeta: łaziki, misje i plany załogowej eksploracji Marsa
Mars, czwarta planeta Układu Słonecznego, od dekad przyciąga uwagę naukowców i inżynierów jako najbardziej dostępny cel dla załogowych misji kosmicznych. Czerwona barwa planety pochodzi od tlenków żelaza pokrywających jej powierzchnię. Mars posiada najwyższy wulkan w Układzie Słonecznym, Olympus Mons, oraz największy kanion, Valles Marineris, rozciągający się na długości ponad czterech tysięcy kilometrów.
Łaziki NASA eksplorują marsyjską powierzchnię od 2004 roku: Spirit i Opportunity, następnie Curiosity i Perseverance. Ten ostatni, działający od 2021 roku w kraterze Jezero, szuka śladów dawnego życia mikrobiologicznego i pobiera próbki skalne przeznaczone do przyszłego transportu na Ziemię w ramach misji Mars Sample Return. Helikopter Ingenuity, wyniesiony razem z Perseverance, stał się pierwszym pojazdem latającym na innej planecie.
Plany załogowych lotów na Marsa realizuje kilka podmiotów równolegle. NASA planuje misję załogową w latach trzydziestych w ramach programu Moon to Mars. SpaceX, poprzez program Starship, celuje w komercyjną kolonizację Czerwonej Planety. Misje orbitalne: MAVEN, Mars Reconnaissance Orbiter i europejski Trace Gas Orbiter, badają atmosferę i geologię planety, tworząc mapę zasobów niezbędnych dla przyszłych kolonistów.
Asteroida zabiła dinozaury. Naukowcy odkryli, że pod kraterem Chicxulub mogły panować warunki sprzyjające życiu przez 8 milionów lat
Krater Chicxulub od dekad kojarzony jest przede wszystkim z katastrofą, która 66 milionów lat temu zakończyła erę dinozaurów. Najnowsze badania pokazują jednak jego zupełnie inne oblicze. Według naukowców pod powierzchnią krateru przez około 8 milionów lat funkcjonował rozległy system gorących wód hydrotermalnych, który mógł stwarzać warunki sprzyjające rozwojowi mikroorganizmów. To znacznie dłużej, niż zakładano wcześniej.
NASA zamyka MAVEN po ponad dekadzie: Mars stracił kluczowy „laboratorium atmosfery”
Misja MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) badała od 2014 roku, jak wiatr słoneczny i burze kosmiczne odpychają atmosferę Marsa w przestrzeń. NASA ogłosiła zakończenie programu 3 czerwca 2026 po uznaniu sondy za nie do odzyskania, sześć miesięcy po utracie sygnału podczas przelotu za planetą.